Bunt młodzieńczy czyli problemy z nastolatkami

Bunt młodzieńczy jest specyficzną postawą okresu dorastania dziecka zwanego okresem adolescencji. Przypada on zwykle na okres 11 - 16 lat. Zazwyczaj zaczyna się rok lub dwa wcześniej u chłopców niż dziewcząt.

 

Okres ten związany jest z pojawiającymi się u młodego człowieka konfliktami i gwałtownymi przemianami, często określany jako czas "burzy i naporu". (G.S.Hall).

Cechy charakterystyczne życia emocjonalnego zbuntowanego nastolatka:

  • wysokie napięcie związane z dużą intensywnością i żywiołowością przeżyć uczuciowych,

  • chwiejność emocjonalna objawiająca się łatwością oscylacji między krańcowymi nastrojami (np: od euforii do depresji),

  • bezprzedmiotowość uczuć, czyli pojawiające uczucia wydają się nie mieć określonej przyczyny, czy bodźca.

  • ambiwalencja uczuć, która prowadzi do poczucia zagubienia i niepewności.


W początkowym okresie adolescencji dość typowym zjawiskiem jest tzw.
okres przekory, przejawiający się  jako krnąbrność, nieposłuszeństwo wobec  otoczenia głównie rodziców  i wychowawców. Czasami może przechodzić w negatywny stosunek do obowiązujących zasad i norm.
Powstawanie zjawiska przekory związane jest pojawieniem się u młodego człowieka poczucia własnej siły, który pociąga za sobą potrzebę swobody i samodzielności. Wszystko to jednak zderza się z  rzeczywistością, w której młody człowiek zwykle traktowany jest nadal przez dorosłych jak dziecko. Na tej płaszczyźnie dochodzi, więc do konfliktów, próby integracji w osobiste sprawy - adolescent przyjmuje najczęściej postawę buntu.
W okresie adolescencji młody człowiek przeżywa również trudności z 
poczuciem własnej tożsamości, związane z tym, kim jest, czego naprawdę chce. Często powoduje to próby reformowania przez niego świata, poszukiwania prawdy i wartości o charakterze uniwersalnym. Często, w sytuacji rozbieżności między realiami, na które trafia a swoimi ideami, reaguje buntem.
Stan emocjonalny dominujący w tym okresie to
gniew, intensywny i jawny, wyrażany m. in. krzykiem, tupaniem, kłótnią, trzaskaniem drzwiami, czasem przyjmujący postać napięcia nerwowego przejawiający się np: w sarkazmie czy przekleństwach.

W okresie buntu młodzieńczego mamy również do czynienia ze zmianą stosunku młodego człowieka do rodziny, zmiany te objawiają się przez:

  • kryzys autorytetu rodziców,

  • konflikty z rodzicami,

  • osłabienie więzi emocjonalnych

Związane to jest ze zmianą obrazu rodziców u dziecka, zaczyna ono dostrzegać jego wady, rodzice przestają być idealni. Dziecko może stracić do niech zaufanie, zaczyna mieć przed nimi swoje tajemnice. Coraz częściej dochodzi do konfliktów między dzieckiem a rodzicami, głównie na płaszczyźnie różnic pokoleniowych. To z kolei prowadzi do osłabienia więzi emocjonalnych. Dziecko unika rodziców, odtrąca ich czułość, zamyka się w sobie, obojętnieje. Rodzice często traktują takie objawy jako braku potrzeby kontaktu u ich dzieci i sami także się od nich odsuwają. Tymczasem to właśnie w tym okresie, pełnym sprzeczności i niepokoju, młodzież bardzo potrzebuje akceptacji bezwarunkowej i pewnej.

W tym okresie młodzież może przejawiać następujące formy buntu:

  • unik - unikanie rodziców, rozmów z nimi, przebywania w ich otoczeniu

  • milczenie - stałe, agresywne, uparte milczenie

  • ironia - w ramach protestu wobec rodziców nastolatek posługuje się zawoalowaną kpiną, złośliwością wyśmiewaniem

  • kontestacja - stałe krytykowanie rodziców, bez względu na to jak się zachowują

  • afirmacja rówieśników - porównywanie rodziców ze środowiskiem rówieśników w celu deprecjacji rodziców

  • ucieczka w marzenia - snucie marzeń na temat lepszego domu, życia

  • prowokujący image ostentacyjne preferowanie postaw i zachowań nieakceptowanych przez rodziców (np. wygląd zew., muzyka, towarzystwo)

  • poszukiwanie wrażeń - podejmowanie działań ryzykownych np. alkohol, narkotyki, seks

  • ucieczka z domu

  • samookaleczenia

  • próby samobójcze

Autor: Katarzyna Wójcikowska, psychoterapeuta, Pracownia Psychodynamiczna ASSUM



Trwa wysyłanie Twojej oceny...
Ocena: 4.0 z 5. 25 ocen.
Kliknij pasek ocen aby ocenić wpis.



Informacja o dotacji

Fundusze Europejskie - dla rozwoju innowacyjnej gospodarki - Inwestujemy w waszą przyszłość.